Дааврын хавсарсан эм ДХЭ

Эмнэлгийн байгууллага

Нийгмийн эрүүл мэндийн төвийн тасаг болон кабинетууд

Хэнээс

Тайлбар

Эрүүл мэндийн нэгдэл

/Улаанбаатар/

НҮЭМ-ийн кабинет, Эх барих эмэгтэйчүүдийн кабинет, өрхийн эмчийн хэсэг

НҮЭМ-ийн кабинетын эмч, бага эмч, Эх барих эмэгтэйчүүдийн кабинет, өрхийн эмч

Зарим дүүрэгт НҮЭМ-ийн кабинет, гэр бүл төлөвлөлтийн кабинет гэж нэрлэгддэг

Дүүргийн эрүүл мэндийн төв

/Улаанбаатар/

НҮЭМ-ийн кабинет, Эх барих эмэгтэйчүүдийн кабинет, өрхийн эмчийн хэсэг

НҮЭМ-ийн кабинетын эмч, бага эмч, Эх барих эмэгтэйчүүдийн кабинет, өрхийн эмч

Зарим дүүрэгт НҮЭМ-ийн кабинет, гэр бүл төлөвлөлтийн кабинет гэж нэрлэгддэг

Аймаг, хотын нийгмийн эрүүл мэндийн төв

НҮЭМ-ийн кабинет, Эх барих эмэгтэйчүүдийн кабинет, өрхийн эмчийн хэсэг

НҮЭМ-ийн кабинетын эмч, бага эмч, Эх барих эмэгтэйчүүдийн кабинет, өрхийн эмч

Сумын эмнэлэг

Сум, өрхийн эмч, эх баригч

Багийн бага эмчийн цэг

Багийн бага эмч

№

Нөхцөл байдал

Авах арга хэмжээ

1

Жирэмслэлт 

Жирэмсэн эмэгтэйчүүдэд ДХЭ-ийг өгч болохгүй. Гэвч, ДХЭ-ийг жирэмсэн үед санамсаргүй хэрэглэсэн тохиолдолд эх болон урагт гаж нөлөө үзүүлдэггүй нь тогтоогдсон байна.

2

Хүүхэд төрүүлсэний дараа

Төрсний дараах эхний 3 сард ДХЭ-ийг хэрэглэхгүй

3

Хөхөөр хооллох

Хөхүүл эх төрсний дараахь эхний 6 сард ДХЭ-ийг хэрэглэх ёсгүй

4

Тамхи татдаг

35-аас доош насны эмэгтэйчүүд уг эмийг хэрэглэж болон боловч тэдний эрүүл  мэндэд хортой нөлөө үзүүлэх учир тамхи татахгүй байхыг тэд нарт зөвлөнө.

35-аас дээш, насны тамхи татдаг эмэгтэйчүүд ДХЭ-ийг хэрэглэж болохгүй. Эрүүл мэндэд муу нөлөө үзүүдэг учир тамхинаас гарахыг зөвлөнө.

5

Артерийн даралт ихэсдэг

Артерийн даралт ихсэж байсан түүхтэй эмэгтэйчүүд артерийн даралтыг тогтмол хэмжих боломжгүй тохиолдолд ДХЭ-ийг хэрэглэж болохгүй. Эмэгтэйчүүд бага эмч болон өрхийн эмчид эхний үед сард нэг удаа, цааш,даа үүнээс цөөн очиж даралтаа хянуулж байж болно.

Артерийн даралт 140/90-аас доош эмэгтэйчүүд ДХЭ-ийг хэрэглэж болно.

Давтан хэмжилтүүдээр артерийн даралт 140-159/90-99 байгаа үед эмэгтэйчүүд ДХЭ-ийг хэрэглэж болох ба цаашдаа цусны даралдаа тогтмол хянаж байх шаардлагатай.

Артерийн даралт нь 160/100 ба түүнээс их байгаа үед ДХЭ-ийг хэрэглэж болохгүй.

6

Гүний хураагуур судас болон уушигны судасны бүлэн

Гүний хураагуур судас болон уушигны судсанд бүлэн үүсч байсан дурьдатгалтай эсвэл одоо ийм эмгэгтэй байгаа тохиолдолд ДХЭ-ийг хэрэглэж болохгүй.  Өвчний түүх болон хяналтын карттай танилцаж оношийг батална.

7

Удаан хугацааны хөдөлгөөнгүй байдал үүсгэх мэс засал

Удаан хугацааны хөдөлгөөнгүй байдал үүсгэх /7 ба түүнээс дээш хоногоор/ том мэс засалд орох гэж буй эмэгтэй ДХЭ-ийг хэрэглэж болохгүй. Хагалгаанаас 1-2 долоо хоногийн өмнө эм уухыг зогсоох шаардлагатай. Өвчтөний бие эргээд хэвийн хөдөлгөөнд орсны дараа ДХЭ-ийг хэрэглэвэл аюулгүй. ДХЭ хэрэглэхийг зогсоосон дээрх хугацаанд эмэгтэйд жирэмслэх магадлал хэвээр байх тул орлуулах өөр аргыг хэрэглэх ёстой.

8

 Зүрхний цус хомсдох

/ишеми/ өвчнөөр өвчилж байсан ужиг дурьдатгалтай, эсвэл одоо зүрхний ишеми өвчтэй

 Зүрхний цус хомсдох өвчтэй эмэгтэйчүүд ДХЭ-ийг хэрэглэж болохгүй. Өвчний түүх болон хяналтын карттай танилцаж оношийг батална.

9

Цус харвалт

Тархины судсанд цус харвалт үүсч байсан дурьдатгалтай эмэгтэйчүүд ДХЭ-ийг хэрэглэх ёсгүй.

10

Зүрхний хавхлагийн өвчин

Зүрхний хавхлагийн өвчин хүндрэл өгсөн /уушигны судасны даралт ихсэлт, тосгуурын чичирхийлэл, цочмогдуу явцтай эндокардитаар өвчилж байсан ужиг дурьдатгалтай/ өвчтэй эмэгтэйчүүд ДХЭ хэрэглэж болохгүй.  Өвчний түүхтэй танилцаж оношийг магадлана.

11

Толгойн талласан өвдөлт

/мигрень/

Хөнгөн хэлбэрийн мигреньтэй эмэгтэйчүүд ДХЭ-ийг хэрэглэж болно. Харин тодорхой байршил бүхий мэдрэлийн шинж тэмдгүүд илэрч, дахилт өгдөг хүнд хэлбэрийн мигрентэй эмэгтэйчүүд ДХЭ-ийг хэрэглэж болохгүй.

12

Шалтгаан нь тодорхой бус үтрээний цус алдалт

Жирэмслэлт болон бусад эмгэг үүссэн /аарцгийн эрхтнүүдийн хорт хавдар зэрэг/ байж магадгүй сэжигтэй бол тэр даруйд нь байдлыг тодруулах шаардлагатай. Байдал тодорхой болох хүртэл ДХЭ-ийг болгоомжтой хэрэглэж болно.

13

Хөхний хорт хавдар

Өмнө нь хөхний хорт хавдраар өвчилж байсан дурьдатгалтай, эсвэл өмнө нь ийм өвчний эмчилгээ хийлгэж байсан эмэгтэй ДХЭ-ийг хэрэглэж болохгүй.

14

Элэгний эмгэг

Элэгний хатуурал, хавдар, вирусийн гаралтай элэгний хурц үрэвсэлтэй эмэгтэйчүүд ДХЭ-ийг хэрэглэж болохгүй. Элэгний идэвхитэй үрэвслийн шинж тэмдэггүй, архаг Б гепатит болон гепатит С оноштой эмэгтэйчүүд ДХЭ-ийг хэрэглэхэд аюулгүй.

15

Цөсний хүүхдийн эмгэг

 Цөсний хүүхдийн эмгэгтэй , эсвэл ийм өвчний эмчилгээ  хийлгэж байсан эмэгтэй ДХЭ-ийг хэрэглэж болохгүй.

16

Эмүүдийн харилцан үйлчлэл

Рифампицин болон Гризеофульвин хэмээх антибиотикууд болон Фенитоин, карбамазепин, барбитуратууд, Примадон зэрэг таталтын эсрэг эмүүд, элэгний энзимуудыг идэвхижүүлдэг тул тэдгээрийг ДХЭ-тэй хавсран хэрэглэж болно.