Өнөөдөр олон улсын Цыганчуудын өдөр

Жил бүрийн 4 сарын 8-нд цыган үндэстний өдрийг тэмдэглэдэг байна. Цыган үндэстэн Европ, Өмнөд Ази, Хойд Африк, Хойд болон Өмнөд Америкийн олон оронд тархай бутархай байдлаар аж төрж байна. Европ, Америк тивд амьдран суугаа цыганууд өөрсдийгөө Ром гэж нэрлэдэг бол харин Сири, Палестинд байгаа цыганууд өөрсдийгөө Дом, Армений цыганууд Лом гэж нэрлэдэг. XIX-р зууны сүүл, XX-р зууны эхэн үед хэл судлаачид цыган гэдэг энэ нэршил нь эртний энэтхэг гаралтай үг гэж нотлож байв. Угсаатан судлаачид орчин үеийн цыганууд бол Энэтхэгийн баруун хойд хэсгээс гаралтай үндэстэн гэж үздэг байна.

Манай тооллын VI-р зуунд өнөөгийн энэтхэгийн баруун хойд нутгаас цыгануудын өвөг дээдэс аян замд гарч өнөөгийн Иран, Египет улсын нутгаар дамжин Балканы аралд ирсэн байна. XIII-XV-р зууны үед тэд Европын өмнөд хэсэгт хөл тавьжээ. Европчууд тэднийг Египет гаралтай хүмүүс гэж эндүүрч байв.
Хойд Африкаас ирсэн тул ингэж ташаарсан бодсон хэрэг. Англичууд тэднийг Gypsies гэж нэрлэдэг. Энэ нь Egyptians гэдэг үгний хувирсан нэг хэлбэр юм. Испаничууд тэднийг Gitanos гэж нэрлэдэг нь мөн л Egiptanos гэсэн үгнээс үүдэлтэй. Харин Унгар улсад цыгануудыг Cigany "Pharao nepek" (фараоны угсаа) гэдэг бол Францчууд Bohemiens (бурханлаг), Tsiganes гэдэг болжээ. Германд цыган хүмүүсийг Zigeuner, италид Zingari, голландад Heidens, болгарт- цигани, финд Мustalainen ("харууд"), туркт ingerie,ingane гэх мэтээр нэрлэдэг.
Цыган гэр бүлд эцгийн эрхэт ёс журамтай. Цыган эр хүн маш их эрх мэдэлтэй байдаг. Цыган хүнтэй хоол хүнсээ хуваалцах нь эв найрамдалын бэлгэ тэмдэг гэж тэд үздэг. Тэднийг дайлах үед татгалзах нь том доромжлол гэж тооцогддог. Томоохон найр, хуримын үед ширээний ард хүйсээрээ ялгаран суудаг. Дэлхийн 2-р дайны үед Оросын цыганууд Зөвлөлтийн зэвсэгт хүчинд алба хааж, партинзаны бүлэгт орж байлаа. Дайны дараа ч тэнэмэл цыганы тоо Орост буурсангүй. Иймд 1956 оны 10 сард ЗХУ-ын Дээд Зөвлөл "Тэнэмэл цыгануудыг хөдөлмөрт сургах, суурин амьдралын хэвшилд оруулах тухай” тогтоол гаргаж байжээ.
1991 онд Оросын соёлын газрын дэргэд "Романо Кхэр” гэдэг цыганы соёл мэдээллийн төв байгуулагджээ. Оросын цыганууд 1990 онд дэлхийн цыгануудын холбоонд элссэн байна. 2002 оны байдлаар Орос улсад 183 мянган цыган хүн аж төрж байлаа. Цыганууд сайн зураач, чадварлаг жүжигчин хүмүүс байдаг. 1971 онд Лондон хотод Дэлхийн цыгануудын их хурал болжээ. Энэ хурлын үеэр дэлхийн өнцөг булан бүрд суугаа цыганууд өөрсдийгөө нэгдмэл үндэстэн гэдгээ тунхаглаад, өөрсдийн сүлд тэмдэг, далбаатай болжээ.

Ингээд бүсгүй танд Цыганчуудтай холбоотой сонирхолтой баримтуудаас хүргэе.
-Цыган охид өсвөр насандаа хүнтэй гэрлэдэг

-Нэг давхар байшинд эсвэл хамгийн доод давхарт амьдрах дуртай.
-Оросын хvн амын зєвхєн 1 хувь нь л цыган
-Богино vс эцэс тєгсгєлгvй зовлон авчирна гэж vздэг
-Анагаахын зvгээс дэлхий дээрх хамгийн эрvvл зvрх цыганчуудад байдгийг нотолжээ
-Тэд хинди хэлний хэд хэдэн фрацыг мэддэг мэддэг тул зарим нэгэн энэтхэг киног vзэх дургvй. Тvvнд бидний мэдэхгvй тэнэг гэмээр сул vгс их байдаг гэнэ.
-Цыган хvн vйлдвэрийн ажилчин, цэвэрлэгч, сэтгvvлчийн ажил хийх огт дургvй
-хамгийн дуртай хоол нь зарааны шарсан мах
-«Rolling Stones»-ийн Ронни Вуд, Сергей Курехин, Юрий Любимов, Чарли Чаплин боло Анна Нетребко нар цыганы дээд ген болох романо ратууд аж.
-Нэг чихэндээ ээмэгтэй бол айлын цорын ганц хvv гэсэн vг аж.
-Цыган нь Энэтхэгээс гаралтэй гэж vздэг.
-Гэрлэлт маш эрт. Охид єсвєр насандаа л онгон биеэ ирээдvйн нєхєр болох хvндээ зориулчихсан байдаг.
-Тэдэнд болзоно эсвэл дисконд орно гэсэн ойлголт vндсэндээ байхгvй.
-Эхнэр нь єглєє хамгийн эрт босч, vдэш хамгийн сvvлд унтана
-Бvх эрчvvд нь моринд гарамгай
-Үзэх, хувь заяаг таах нь тэдний хувьд vеэс vед уламжлагдан ирсэн чадвар. Энэ талаараа бараг бvгд єєрсдийн гэсэн удам дамжсан заншилтай.
-Гэрт нь хvvхэд хичээлээ хийдэг гэх зориулалтын газар байдаггvй.
-Хvvхдvvд нь таарч л байвал хэнийхээ ч хамаагvй хувцас, гутлыг ємсєєд л гарна.